Karahüyük;Malatya ili hiterlandi içerisinde kaldığından,Doğu Anadolu bölgesinin güney batısında yukarı Fırat havzasının üst platoları oluşturan yaklaşık 1300-1350 m.lik yükselti alan içerisinde yer alır.Arguvan ilçesine 7 km uzaklıkta olan Karahüyük bir iki derece sapma ile 38,18 doğu enleminde ve 38,21 kuzey boylamında bulunur.

     Bölgenin Yukarı Fırat Havzasını oluÅŸturan Malatya hiterdalının ve dolayısı ile Karahüyük'ün de üçüncü jeolojik çaÄŸda oluÅŸtuÄŸu sanılmaktadır.

      1300-1350 m. yükseklikte plato alanında yer bulan Karahüyük kısmı engebeli ,yer yer önemsiz mahalli isimlerle tanınan yükseltisi az tepeciklerden oluÅŸan bir arazi yapısına sahiptir.Karahüyükle en yakın daÄŸ ErmiÅŸli(GermiÅŸi) köyünde bulunan 2395 m. yüksekliÄŸi olan GöldaÄŸdı.

.

Karahüyük ismi nereden doğmuştur?

          Yazılı ve yazısız tarihte Karahüyükle ilgili bir isim belgesine rastlanmamıştır.Karahüyük ismi öyle sanılıyor ki Türklerin Anadolu'yu ele geçirmesi   ve ele geçirdiÄŸi yerlere,bölgelerinin özelliÄŸini içeren Türkçe adlar vermesinden almış olmalıdır.Bu nedenle ismi içersinde bulunan hüyük(Asar) ile özdeÅŸleÅŸtirilmiÅŸ olduÄŸundan Karahüyük adı verildiÄŸi kuvvetle muhtemeldir.Bazı Osmanlı kayıtlarına göre;özellikle tapu ya da nüfus müdürlüklerinde Karahüyük'ün bölgede bulunan büyük sancaklara kayıtlı olduÄŸu görülmüştür.Bir zaman Diyarbakır BeylerbeyliÄŸine baÄŸlı olan Ergani sancağı içerisinde;bir zaman Harput BeyliÄŸine baÄŸlı Maden ilçesi nüfusu içerisinde gösterilmiÅŸtir.Malatya il olduktan sonra Karahüyük'de  Tahir(Arguvan)  nahiyesine alınmıştır.Nihayet 1954 yılında Tahir adı Arguvan olarak deÄŸiÅŸtirilerek kaza merkezine dönüştürülünce Karahüyük'te  bugünkü konumu ile  Arguvan'ın  bir köyü olarak kalmıştır.

         Karahüyük'ün tarihi geçmiÅŸi Malatya ve yöresi ile iç içe görülmektedir.Bölgede yapılan yüzey araÅŸtırması sonucu üç tür seramik örneÄŸi bu bölgenin   Milattan Önce(MÖ) beÅŸ bin yılında iskan gördüğünü doÄŸrulamıştır.Yörenin ana seramiÄŸi tek renk olup;ateÅŸte az piÅŸirilmiÅŸ koyu astarlıdır.Bu seramik yanında ithal malı olduÄŸu sanılan Halef(Suriye)  tipi seramiÄŸe Hekimhan Kuyuluk Hinsor yanında Karahüyük'te de sıkça rastlanmıştır.Buradan yola çıkarak Karahüyük'te ilk yerleÅŸimin MÖ beÅŸ binde olduÄŸu söylenebilir.MÖ üç binde seramikte genellikle elle yapım görülür.Hamuruna ince kum karıştırılan  seramik siyah astarlıdır.Bu tür seramik Anadolu'da Kirbet Kerat olarak bilinir. Bununda bolca örneÄŸi Karahüyük'te bulunmuÅŸtur.Bu da demektir ki Karahüyük MÖ üç binde önemli bir yerleÅŸim konumunda idi.Bir süre suskun duran Karahüyük tekrar MÖ 2200-2100 yıllarında Eski Tunç III. evresinde karşımıza çıkmaktadır.

        Bu dönemi en iyi tanımlayan obje olarak seramik karşımıza çıkmaktadır.Bu seramiÄŸin belirgin özelliÄŸi devetüyü ve pembemsi renkte olup,üzerinde süslemeler mat olarak kahverengi,siyah renklerle yapılmıştır.Yapılan süsler geniÅŸ bantlar ÅŸeklinde olup,kabın üst kısmında yer almaktadır.Yine bu dönemi vurgulayan tunç bilezikler,halkalar ve yüzükler azda olsa ölü hediyesi olarak bulunmuÅŸtur.Uzun bir süre Anadolu bütünlüğü içinde sessizce yer alan Karahüyük nihayet Geç Hitit beylikleri döneminde tekrardan canlandığı görülmektedir.MÖ 1000-700 yıllarını içeren dönemde Karahüyük'te bazı önemli Hitit hiyeroglifi(resim yazısı) kitabe bulunmuÅŸtur.Ayrıca yine bu döneme ait kabartmalı taÅŸ dikmeler bulunmuÅŸtur.Her iki eserden de anlaşılacağı gibi  Karahüyük tarihteki önemini Hititler döneminde de vurgulamıştır.Hititler döneminden sonra tüm bölge sırası ile Asur,Urartu,Med,Pers,Ä°skender Ä°mparatorluÄŸu Varisi Seleskoslar,Roma ,Bizans,Selçuklu,DaniÅŸmend,Memlük,Sasani,Emevi,Abbasi v.s. devlet ve devletçikler arasında durmadan el deÄŸiÅŸtirmiÅŸ durmuÅŸ.Sonunda Osmanlı PadiÅŸahı Yavuz Sultan Selim 1517 yılında Malatya ve havalisini Osmanlı topraklarına katarak kargaÅŸaya son vermiÅŸtir.Günümüze kadar bir Türk köyü yerleÅŸimi olarak Karahüyük varlığını sürdürmüştür.

 

Arkeolog İ.Hakkı BEYOĞLU ::::::kaynak: http://www.karahuyuk.8m.com/tarihce.htm