Pevlikanlılar Mani dininin bir alt koludur. Mani dini inancına göre  madde ve ruhu  temel alan bir ikicilik (düalizm)  savunulur. Buna göre ruh tümüyle iyidir. Madde tümüyle kötüdür. Ä°yilik ve kötülük birbirinden ayrı ve birbirinin tam karşıtı iki ilkedir. Ä°yilik aydınlık, kötülük karanlıktır. Ä°ki ilke arasında bitmeyen bir kavga vardır. Bedensel tutkular; ÅŸehvet, açgözlülük, kin vb. ÅŸeytani unsurların kaynağıdır. Ä°nsanlar aÅŸk, iman yetkinlik, hikmet gibi erdemlerdir.  Ruhu  maddenin kötülüklerine karşı uyanık tutan dindir. Ä°nsan ölünce ruhu  adaletli yargıç’ın huzuruna çıkarılır.  

762 yılında Uygur Türkleri tarafından resmen benimsendi. Orta Asya’da benimsenen mani dini daha sonra  Roma  topraklarındaki halkı etkileyince Hırıstiyan dini için tehlike olarak deÄŸerlendirildi. ÇeÅŸitli baskı yöntemleri uygulanmaya baÅŸlandı.
Roma döneminde  Malatya’nın kuzeyindeki daÄŸlık bölgede Hayvancılık yapan ve göçebe hayatı yaÅŸayan Pevlikanlılar yaÅŸamaktaydı. Pevlikanlılar etnik deÄŸil dinsel bir gruptur.  Arguvan skylitzes’e göre Malatya emrinin yardımı ile Pevlükanlılar tarafından DivriÄŸi’den bile evvel kurulmuÅŸtur. Ancak 856 tarihinde  Pevlükanlılar ıx. yy.da Anadoludaki tasvir-kırıcılık (Ä°kona-kırıcılık) akımını benimseyen ve ikona yanlılarına Müslüman Araplarla birlikte hareket ettiler. Pevlükanların etkisiz kalmaları amacı ile  TekirdaÄŸ yöresine göç ettirildiler. Topluca Balkan Yarımadasından  Bulgarlara karşı  hudut bekçisi olarak  yerleÅŸtirilmiÅŸlerdir. Daha sonra  Balkanlarda  Bogmail  mezhebini kabul etmiÅŸlerdir. 
9. Yüzyılda Pevlükanlara ait bir kilisenin Arguvan’da bulunduÄŸu belirtilmekte ise de, bu gün böyle bir kilisenin nerede olduÄŸu bilinmiyor. Ancak Çobandere Köyü ‘nün Harabe mevkiinde kilise kalıntıları mevcuttur. Pevlükanlara ait kilise bu olabilir.

Bilgi: Ali İhsan Öztürk / www.arguvan.info
Kaynak: Halil Yazgan
www.arguvan.info için hazırlanmış ve düzenlenmiÅŸtır... 

Yorumlar (0)