Pevlikanlılar Mani dininin bir alt koludur. Mani dini inancına göre  madde ve ruhu  temel alan bir ikicilik (düalizm)  savunulur. Buna göre ruh tümüyle iyidir. Madde tümüyle kötüdür. İyilik ve kötülük birbirinden ayrı ve birbirinin tam karşıtı iki ilkedir. İyilik aydınlık, kötülük karanlıktır. İki ilke arasında bitmeyen bir kavga vardır. Bedensel tutkular; şehvet, açgözlülük, kin vb. şeytani unsurların kaynağıdır. İnsanlar aşk, iman yetkinlik, hikmet gibi erdemlerdir.  Ruhu  maddenin kötülüklerine karşı uyanık tutan dindir. İnsan ölünce ruhu  adaletli yargıç’ın huzuruna çıkarılır.

762 yılında Uygur Türkleri tarafından resmen benimsendi. Orta Asya’da benimsenen mani dini daha sonra  Roma  topraklarındaki halkı etkileyince Hırıstiyan dini için tehlike olarak değerlendirildi. Çeşitli baskı yöntemleri uygulanmaya başlandı.
Roma döneminde  Malatya’nın kuzeyindeki dağlık bölgede Hayvancılık yapan ve göçebe hayatı yaşayan Pevlikanlılar yaşamaktaydı. Pevlikanlılar etnik değil dinsel bir gruptur.  Arguvan skylitzes’e göre Malatya emrinin yardımı ile Pevlükanlılar tarafından Divriği’den bile evvel kurulmuştur. Ancak 856 tarihinde  Pevlükanlılar ıx. yy.da Anadoludaki tasvir-kırıcılık (İkona-kırıcılık) akımını benimseyen ve ikona yanlılarına Müslüman Araplarla birlikte hareket ettiler. Pevlükanların etkisiz kalmaları amacı ile  Tekirdağ yöresine göç ettirildiler. Topluca Balkan Yarımadasından  Bulgarlara karşı  hudut bekçisi olarak  yerleştirilmişlerdir. Daha sonra  Balkanlarda  Bogmail  mezhebini kabul etmişlerdir.
9. Yüzyılda Pevlükanlara ait bir kilisenin Arguvan’da bulunduğu belirtilmekte ise de, bu gün böyle bir kilisenin nerede olduğu bilinmiyor. Ancak Çobandere Köyü ‘nün Harabe mevkiinde kilise kalıntıları mevcuttur. Pevlükanlara ait kilise bu olabilir.

Kaynak: Halil Yazgan
www.radyoarguvan.com için hazırlanmış ve düzenlenmiştır.

By Radyo Arguvan

Radyo Arguvan 2006 yılından beri aralıksız olarak yayın yapan ve Arguvan'ı ve Arguvan kültürünü tanıtmayı kendisine esas görev olarak gören Web Sitesidir. Radyo Arguvan adında anlaşılacağı üzere, Arguvan Türkülerinin yayınlandığı bir Radyo Sitesidir. Arguvan Türkülerinin yanında Halk Türküleri ve Özgürlük Türkülerinede yer vermektedir. Kültür ve Sanatta Halktan yana Tavır koymayı benimsemiştir.

Bir cevap yazın